Dış Ticaret Uzmanı Erdoğan: Ham madde krizi ihracatı zorluyor

Konya’da faaliyet gösteren bir firmada Dış Ticaret Uzmanı olarak görev yapan Serdar Taha Erdoğan, son dönemde küresel gelişmelerin sanayi sektörünü derinden etkilediğini ifade etti. Özellikle alüminyum ham maddesinde yaşanan hızlı fiyat artışları ve tedarik sorunlarının üretimden ihracata kadar birçok süreci olumsuz etkilediğini vurgulayan Erdoğan, firmaların hem maliyet baskısı hem de belirsizlikle mücadele ettiğini dile getirdi.

Son bir-iki aylık süreçte giderek artan ham madde krizi nedeniyle üretim planlamalarının zorlaştığını belirten Erdoğan, mevcut tablonun hem iç piyasada hem de dış ticarette ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti.

Son zamanlarda ham madde temininde ciddi problemler olduğunu belirten Serdar Taha Erdoğan “Konya’da bir firmada dış ticaret uzmanı olarak çalışıyorum. Son zamanlarda, özellikle ham madde rezervi ve temininde ciddi problemlerle karşı karşıyayız. Bu sorun yaklaşık bir-iki aydır devam ediyor. Savaştan önce rezerv veya temin konusunda herhangi bir sıkıntı yaşamıyorduk ancak şu an savaşın etkisiyle ham madde tedarikinde ciddi aksaklıklar meydana geliyor.” dedi.

Ham madde temininde yaşanan bu problemlerin üretimi doğrudan etkilediğini belirten Erdoğan, arz-talep dengesinde arz tarafında yetersiz kalındığını ve bu nedenle talebin karşılanamadığını ifade etti. Alüminyum ham maddesi üzerine yoğunlaştıklarını dile getiren Erdoğan, bu ham maddenin genellikle biyet veya külçe olarak temin edildiğini söyledi. 23 Mart itibarıyla biyet fiyatının 400 dolar seviyesindeyken bugün 600 dolara yükseldiğini belirten Erdoğan, ekstrüzyon (kalıp) işleminin de bir ay önce 4 bin 100 dolar civarındayken şu an 4 bin 650 dolara çıktığını vurguladı. Bu artışın yaklaşık yüzde 30-40 seviyesinde olduğunu kaydetti.

Ham madde fiyatlarındaki ani artışın ihracatı olumsuz etkilediğini dile getiren Erdoğan “Bu maliyet artışları, fiyat rekabetimizi ciddi şekilde zayıflatıyor ve ihracatımızı olumsuz etkiliyor. İş gücü tarafında ise daralmaya gitmemek için elimizden geleni yapıyoruz. Firma olarak, fiyatlarımızı sabit tutarak ve ham madde zamlarını doğrudan yansıtmadan ihracatımızı sürdürmeye çalışıyoruz. Bu nedenle kâr marjımızı minimize ediyor, hatta bazı durumlarda zarar etmeyi göze alıyoruz. Amacımız, personel çıkarmadan ticari faaliyetlerimizi sürdürebilmek.” şeklinde konuştu.

Dış ticaretteki daralmanın yalnızca fiyat artışlarından kaynaklanmadığını, aynı zamanda ham madde teminindeki zorlukların da etkili olduğunu belirten Erdoğan “İhracat rakamlarında belirgin bir düşüş söz konusu. Alüminyum ham maddesindeki istikrarsız ve hızlı fiyat artışları nedeniyle fiyatlarımızı güncellemekte zorlanıyoruz. Bu durum, hem fiyatların ani değişmesine hem de sağlıklı bir fiyat politikası belirleyemememize yol açıyor. Sorun sadece fiyat artışıyla sınırlı değil aynı zamanda tedarik sıkıntısı da yaşıyoruz. Örneğin, şu an 20 tonluk bir külçe alüminyum siparişi vermek istediğimizde bile temin edemiyoruz. Büyük üreticilerin savaş nedeniyle zarar görmesi tedarik zincirini olumsuz etkiliyor. Bu nedenle ham madde sağlayıcıları, ellerindeki stokları vermek istemiyor ya da iç piyasaya sınırlı ve kontrollü şekilde sunmayı tercih ediyor.” ifadelerini kullandı.

İhracatta yabancı müşterilerin fiyat konusundaki kaygılarına da değinen Erdoğan “Bu durum, ihracat yaptığımız firmalarla ilişkilerimizi zedeliyor. Çünkü maliyet artışlarını minimum kâr marjıyla fiyatlara yansıttığımızda bile yüzde 40-50 oranında bir artış ortaya çıkıyor. Avrupa’daki müşterilerimiz bu artışın farkında ve bazıları şu soruyu yöneltiyor: ‘Savaş sona erdiğinde ve ham madde fiyatları düştüğünde, fiyatlarınızda da bir geri çekilme olacak mı?’ Özellikle inşaat sektörüne yönelik çalıştığımız için ticaretin tamamen durması mümkün değil ancak süreç oldukça zor ilerliyor. Kuzey Afrika’da ticaret neredeyse durma noktasına gelmiş durumda. Avrupa pazarında ise müşteriler temkinli davranıyor.” dedi.

Sürecin belirsizliğine dikkat çeken Erdoğan, sözlerini şöyle tamamladı: “Konya özelinde değerlendirdiğimizde, şehir önemli bir sanayi ve ticaret merkezidir ve ihracatta Türkiye genelinde ilk sıralarda yer almaktadır. Bu nedenle yaşanan kriz bölgesel olarak da büyük etki yaratmaktadır. Önümüzdeki süreç oldukça belirsiz görünüyor. En büyük sorunlarımızdan biri öngörü eksikliği. Geleceği net olarak göremediğimiz için hangi önlemleri alacağımızı, nasıl stratejiler geliştireceğimizi belirlemekte zorlanıyoruz. Bu da süreci daha da yönetilmesi güç bir hale getiriyor.”